poniedziałek - piątek 8-16 sobota 10-14

Spotkania panelowe o hafcie krajeńskim 2018

Zadanie „Haft Krajeński – tradycja ludowa i tradycja wytworzona” to cykl wydarzeń realizowanych na przełomie października i listopada 2018 w okolicznych ośrodkach kultury. Działalność rękodzielników na Krajnie oraz zainteresowanie tematyką haftu na jarmarkach dowodzi o potrzebie kultywowania tradycji. Do realizacji zadania zaproszono wieloletniego twórcę amatora Jerzego Brzezińskiego – hafciarza krajeńskiego, Joannę Skierę – animatorkę krajeńskiej tradycji wytworzonej, oraz Zespół Folklorystyczny Krajniacy z Wielkiego Buczka. Opiekę merytoryczną sprawuje dr Dorota Angutek – etnolog i kulturoznawca, od 2004 roku prowadząca badania nad haftem krajeńskim. Za koordynację jest odpowiedzialne Muzeum Ziemi Złotowskiej z dyrektor Kamilą Krzanik-Dworanowską na czele. Odbiorcami są osoby skupione wokół lokalnych ośrodków kultury i nieformalnych grup pasjonatów regionalnych oraz osoby zainteresowane haftem krajeńskim. Na warsztaty zalecamy zapisy.

Haft Krajeński – tradycja ludowa i tradycja wytworzona – harmonogram spotkań:

• 30.10.2018 (wtorek), godz. 10 – wstęp bezpłatny
Krajeński Ośrodek Kultury w Krajence
• 06.11.2018 (wtorek), godz. 17 – wstęp bezpłatny
Gminna Biblioteka Publiczna i Ośrodek Kultury w Tarnówce
• 07.11.2018 (środa), godz. 17 – wstęp bezpłatny
Dom Polski w Zakrzewie
• 13.11.2018 (wtorek), godz. 17 – wstęp bezpłatny
Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury w Więcborku
• 16.11.2018 (piątek), godz. 15 – wstęp bezpłatny
Gminny Ośrodek Kultury w Lipce

 

Główną częścią zadania „Haft Krajeński – tradycja ludowa i tradycja wytworzona” był cykl pięciu wydarzeń panelowych. Na przełomie października i listopada 2018 roku w ośrodkach kultury w okolicach Złotowa zrealizowano spotkania:  30 października od godz. 10:00 do 13.30 w Krajeńskim Ośrodku Kultury w Krajence, 6 listopada od godz. 17:00 do 20:30 w Gminnej Bibliotece Publicznej i Ośrodku Kultury w Tarnówce, 7 listopada od godz. 17:00 do 20:30 w Domu Polskim w Zakrzewie, 13 listopada od godz. 17:00 do 21:00 w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Więcborku, 16 listopada od godz. 15:00 do 18:30 w Gminnym Ośrodku Kultury w Lipce.

Każde spotkanie rozpoczynało się półgodzinnym występem w wykonaniu Zespołu Folklorystycznego Krajniacy z Wielkiego Buczka, który działa od 40 lat na Krajnie Złotowskiej, kultywuje tradycje i zwyczaje regionu. Członkami 15-osobowego zespołu są zarówno dorośli, młodzież i dzieci. Ta wielopokoleniowość jest jedną z cech charakterystycznych zespołu. Kierownikiem zespołu jest od początku jego istnienia Jowita Kęcińska-Kaczmarek, która opracowała scenariusz i poprowadziła inscenizacje w ośrodkach kultury. Każdy uczestnik spotkania otrzymał mini śpiewnik krajeński, aby móc wspólnie z zespołem śpiewać pieśni regionalne i patriotyczne. Wszyscy chętnie włączali się do zabawy, zwłaszcza jeśli w spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele tamtejszych zespołów ludowych, np. Krajenka – zespół Dzwon z Podróżnej, czy Tarnowianie w Tarnówce. Występy zintegrowały lokalną społeczność z obszarów odległych od dużych aglomeracji wokół tradycji jaką oni wytwarzają.

Po występie Kamila Krzanik-Dworanowska, dyrektor Muzeum Ziemi Złotowskiej, prowadziła prelekcję na temat  haftu krajeńskiego. Prezentację multimedialną opracowano na podstawie materiałów etnolog dr Doroty Angutek. Prezentacja precyzowała położenie, historię regionu Krajna; genezę, historię, opis i znaczenie motywów haftu krajeńskiego; dawnych i współczesnych artystów oraz  różnice pomiędzy tradycją pierwotną a tradycją wytworzoną. Była bogato ilustrowana przez co przyciągała uwagę słuchaczy w każdym wieku. Prezentacja multimedialna do pobrania tutaj: PREZENTACJA – Haft krajeński

Po wykładzie zainteresowani dzielili się na 2 grupy warsztatowe. Uczestnicy wzięli udział w pokazie tradycyjnej techniki hafciarskiej prezentowanej przez Jerzego Brzezińskiego i Irenę Bielecką. Techniką haftowania jest haft płaski i sznureczek. Haft oparty jest na czterech kolorach: błękitnym, niebieskim, chabrowym i czarnym. Istnieje pewna dowolność w ich doborze do różnych kompozycji o czym opowiadali uczestnikom hafciarze. Osoby chętne do pracy długopisami odrysowywali wzory krajeńskie przez kalkę techniczną na przygotowanych kawałkach materiału płóciennego. Mulina w 4 kolorach, igły, tamborki, nożyczki posłużyły do wyszywania drobnych  elementów haftu krajeńskiego w tradycyjnej technice hafciarskiej. Nad wszystkim czuwali instruktorzy.

Druga grupa uczestników zapoznała się z wpływem haftu krajeńskiego na współczesne wytwory rękodzielnicze biorąc udział w prowadzonych prze Joannę Skiera  warsztatach malowania motywów z haftu krajeńskiego na filiżankach i spodkach porcelanowych oraz torbach bawełnianych. Uczestnicy mieli do dyspozycji przygotowane szablony z kolorystyką haftu krajeńskiego oraz kopie wzorów krajeńskich, które przez kalkę długopisami odrysowywali na porcelanie lub tkaninie. Następnie dzięki pędzelkom i specjalnym farbom (jedne do  porcelany, a drugie do jasnych tkanin) nanosili trzy kolory na przedmioty codziennego użytku. Efektem spotkań warsztatowych są oparte na krajeńskiej tradycji ludowej, współczesne przedmioty użytkowe. Własnoręczne wykonanie sprawiło, że przenoszone motywy zostały utrwalone w pamięci i świadomości odbiorców.

Odbiorcami spotkań były osoby skupione wokół lokalnych ośrodków kultury i nieformalnych grup pasjonatów regionalnych oraz osoby zainteresowane haftem krajeńskim. W każdym miejscu można było wyróżnić jakąś przeważająca grupę odbiorców – w Krajence – gimnazjalna młodzież (na to spotkanie specjalnie przyjechała pani mieszkająca na stałe w Berlinie oraz przedstawicielka stowarzyszenia Oplotki z Poznania); w Tarnówce zespół Folklorystyczny Tarnowianie (co ważne zupełnie z zewnątrz przyjechało małżeństwo z Piły); w Zakrzewie koła gospodyń wiejskich; w Więcborku hafciarki lokalne i miłośnicy Krajny; w Lipce – pasjonaci historii z okolicznych wiosek i przedstawiciele portalu krajniacy.pl. Informacje o przedsięwzięciach dotarły do mieszkańców poprzez rozmowy bezpośrednie w ośrodkach kultury, media internetowe oraz tradycyjne – zapowiedzi w prasie lokalnej i telewizji, plakaty, informatory/ulotki. Spotkania mogły odbyć się poza siedzibą muzeum dzięki wsparciu okolicznych ośrodków kultury, które zapewniły lokal z wyposażeniem – prąd, nagłośnienie, stoły i krzesła. Podczas wszystkich panelowych spotkań uczestnicy korzystali z słodkiego poczęstunku oraz zimnych i ciepłych napoi zapewnionych przez realizatora zadania.

Dzięki dofinansowaniu ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura – Interwencje 2018. EtnoPolska” udział w spotkaniach był bezpłatny.