poniedziałek - piątek 8-16 sobota 10-14

Skórka. Spacerkiem przez wieki

Skórka. Spacerkiem przez wieki

Skórka to jedna z najstarszych i największych wsi w gminie Krajenka, położona nad rzeką Głomią, przy trasie łączącej Piłę i Złotów. Dawniej miejscowość nosiła nazwę „Piękne Pole”, a w okresie zaborów funkcjonowała pod niemiecką nazwą Schönfeld.

Początki osady sięgają XIV wieku. Według przekazów rozwój miejscowości rozpoczął się wokół niewielkiego młyna wodnego nad Głomią. Pierwsze wzmianki o Skórce pojawiają się już około 1380 roku.

Kluczowym momentem w dziejach wsi była lokacja w 1584 roku. Jej założycielem był starosta ujski Stanisław Górka. Po epidemiach i wyludnieniu okolicy sprowadzono tu osadników niemieckich z okolic Märkisch Friedland, dzisiejszego Mirosławca. Rozdzielono im ziemię, co zapoczątkowało intensywny rozwój rolnictwa i rzemiosła. Potomkowie tych osadników mieszkali w Skórce przez ponad 300 lat.

W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku Skórka znalazła się pod panowaniem pruskim. Przez kolejne dziesięciolecia rozwijała się jako miejscowość pogranicza kulturowego polsko-niemieckiego.

Duże znaczenie dla rozwoju wsi miało uruchomienie w 1871 roku linii kolejowej Piła-Złotów, będącej częścią ważnej magistrali kolejowej, tzw. Ostbahn. Powstały wówczas dworzec kolejowy, poczta oraz neogotycki kościół ewangelicki. Pod koniec XIX wieku działały tu również piekarnia, rzeźnia i tartak, co świadczyło o gospodarczym rozwoju miejscowości.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Skórka znalazła się w szczególnej sytuacji geograficznej. W latach 1919-1939 niedaleko wsi przebiegała granica polsko-niemiecka. W tym czasie rozpoczęto elektryfikację miejscowości oraz wybudowano most na Głomi.

Ważnym i tragicznym epizodem w historii Skórki były wydarzenia z lutego 1945 roku. 13 lutego komendant twierdzy Schneidemühl rozkazał oddziałom niemieckim przebijać się w kierunku linii obronnych w rejonie Okonka i Lędyczka. Około godziny 22.00 siły niemieckie zaatakowały w kierunku Skórki oddziały radzieckiej 185 Dywizji Piechoty. Po początkowych sukcesach natrafiły jednak na silną obronę. Oddziały niemieckie zostały rozbite, a ich dowódca wraz ze sztabem trafił do niewoli 15 lutego. Tylko nielicznym udało się przedostać do niemieckich pozycji.

W czasie tych walk zginął sierżant Michał Wieliczko, żołnierz I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, który spoczywa na cmentarzu wojennym w Złotowie. Echa wydarzeń z tego okresu odnaleźć można również w dramacie Leona Kruczkowskiego „Pierwszy dzień wolności”.

W 1945 roku Skórka ponownie znalazła się w granicach Polski. Działania wojenne spowodowały zniszczenia, między innymi uszkodzony został kościół, odbudowany w 1958 roku.

Po wojnie wieś rozwijała się jako lokalny ośrodek rolniczy i leśny. Funkcjonowały tu nadleśnictwa, szkoła podstawowa, przedszkole oraz infrastruktura kolejowa. Współcześnie Skórka jest największym sołectwem gminy Krajenka i zachowuje charakter krajeńskiej miejscowości o bogatej historii pogranicza.

Do najważniejszych zabytków i miejsc związanych z historią Skórki należą: neogotycki kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, dawny młyn nad Głomią, historyczny układ wsi związany z osadnictwem z XVI wieku, stacja kolejowa przy dawnej magistrali wschodniej oraz zabytkowy most na Głomi.

PREZENTACJA PDF Skórka